17/09 Stage op Antillen III

bron: column website Nederlands Genootschap van Burgemeesters

Als derde in het drieluik over de stage op de Antillen kijk ik terug op drie weken vol stagebezoeken en een masterclass op Curaçao. De drie ‘rampenbestrijders’ (Herman van Hijum, Arjen Schepers en ikzelf) hebben inmiddels een beeld van de stand van zaken op het eiland.

Boeiend waren vooral de gesprekken met de eigenaar en managers over de verschillende risico’s in en rondom het Sea Aquarium in Willemstad. Maar ook het eigen initiatief van een noodradio en de uitleg van het rampenbureau over de rampenorganisatie. Wat opvalt is dat in Nederland de nadruk ligt meer op risicobeheersing, ofwel het voorkomen van rampen en ongevallen. Curaçao legt de nadruk vooral op het bestrijden en het zorgen voor herstel na een ramp. Dat is een van de conclusies die ik trek. Een andere conclusie is de wijze waarop de rampverklaring van invloed is op de bestrijding van een incident. Op Curaçao is de ‘verklaring tot ramp’ van de gezaghebber leidend voor het al dan niet optuigen van de ramporganisatie.

Op Curaçao worden crisissituaties als een familiedrama of een zinloos geweld incident niet via de GRIP-structuur worden afgehandeld. In Nederland gebeurt dit soms wel. Dit verschil tussen Nederland en haar Koninkrijksdeel zegt overigens niets over de beste wijze van bestrijding van een incident. Want of nu wordt gehandeld volgens het stramien van het rampenplan of een ander plan, er is maar een vraag belangrijk: wie doet namelijk wat? Wie-doet-wat is op Curaçao bijvoorbeeld geregeld door aparte crisisgroepen (ESF’s) te vormen. Zo is er een ESF 8, de crisisgroep Publieke Informatie. Nederland kan op dit punt leren van Curaçao, want voor iedereen in de rampenorganisatie is namelijk glashelder dat gezaghebber Dindial publieke informatie communiceert. In crisistijd spreekt ze op de Emergency Radio de bevolking in vier talen toe: Spaans, Papiaments, Engels en Nederlands. Tegenstrijdige communicatie kennen ze niet op het eiland. ‘Als iemand anders zonder toestemming publieke informatie communiceert, dan heeft hij of zij een gróót probleem,’ aldus een gesprekspartner. Het is de klare taal die in Nederlandse crisissituaties nog wel eens gemist wordt.