Rus in de achtertuin

bron: weblog Frank Vermeulen (NRC Handelsblad)

Over wereldpolitiek zal het nauwelijks gaan tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen deze week. De fractievoorzitters in de Tweede Kamer, die met elkaar in debat gaan, zijn graag koopkrachtplaatjegericht bezig aan het begin van het parlementair seizoen. De portemonnee van Jan Modaal - inmiddels omgedoopt tot ‘hard werkende Nederlander’ - is een overzichtelijke wereld. Inkomsten, uitgaven, schijfje hier, schuifje daar, klaar. De wereld buiten Nederland is kostbaar (Ontwikkelingssamenwerking, Defensie) en angstaanjagend (Rusland).

Wie kijkt naar wat burgers bezig houdt, bijvoorbeeld op de website Buurtlink, ziet niet zo snel discussies over kansen en risico’s buiten de landsgrenzen. Veel weggelopen katten en honden, dat wel. Soms een mooi bericht over onderlinge solidariteit: een vrouw die drie vrijkaartjes voor een attractiepark had gewonnen, maar zelf geen zin had. Zij gaf de kaartjes weg aan een bijstandsmoeder. Of een vrouw die de buurt wanhopig vroeg wat te doen nu de gemeente van plan was een mooie lindeboom tegenover haar huis te kappen voor een nieuwbouwwijkje.

Boeiende lectuur maar politieke partijen hebben op nationaal niveau een ruimere verantwoordelijkheid dan vragen omtrent de scheve lantaarnpaal, de boze buurman en de gestolen fiets. Toch kunnen zij de verleiding niet weerstaan om zich toch met deze zaken te bemoeien.Het huidige kabinet schurkt zich uit vrees voor de kloof onaangenaam dicht aan tegen de burgers die de ruggengraat van Nederland zijn, voorheen ook wel Jan Modaal genoemd. Dit is dan ook het eerste kabinet waar behalve ministers ook wethouders zitting in hebben: Ella Vogelaar (PvdA) is minister voor Wijken. Maar voor dat bestuurlijk niveau had Thorbecke (1798-1872) het gemeentebestuur uitgevonden. Ook minister André Rouvoet (Jeugd en Gezin, ChristenUnie) is een nationale wethouder. Zijn belangrijkste project is immers het bouwen van wijkcentra van waaruit gezinnen door de Staat ‘bij de arm kunnen worden genomen’. Deze constellatie garandeert dat de horizon van het nationale politieke debat nauwelijks boven NAP uitsteekt.

Daarom was het bijna verfrissend dat de laatste Kamervragen, die voor het weekeinde werden ingediend, gingen over de Rus. De Rus is de naam voor de oude vijand van Nederland (en de NAVO): de Sovjet-Unie. Die Rus is weer terug door de oorlog in Georgië. Niet iets waar veel Nederlanders zich acuut zorgen om maken. Is ver weg. Grenst niet aan Nederland.

Maar het Koninkrijk der Nederlanden grenst gek genoeg wel aan Venezuela. Vanuit de hoofdstad van het nog bestaande land Nederlandse Antillen, Willemstad, is Venezuela aan de overkant goed zichtbaar.

President Hugo Chávez, van dat land, vindt het altijd wel aardig om publiekelijk te spelen met de gedachte dat de Nederlandse Antillen, althans de Benedenwindse eilanden voor zijn kust, eigenlijk Venezolaans zijn. Dat leidt met enige regelmaat tot kleine rimpelingen in de Nederlands-Venezolaanse relaties. Ach, de Nederlandse zeemacht (negen maanden per jaar 1 fregat, verder 1 bevoorradingsschip, 3 ‘cutters’, 1 helikopter, 12 opblaasboten, en 2 van een Canadees bedrijf geleasede Dash-vliegtuigen) maakt zich geen zorgen om de Venezolaanse socialistische caudillo. Een leidinggevend officier van de Nederlandse Marine verzekerde vorig jaar nog de bezoekende fractievoorzitters dat Venezuela, voor zover bekend op dat moment, geen bedreiging vormde. De vloot van het land was bovendien een beetje achenebbisj.

Hoe zou het staan met de Russische vloot? Sinds vorige week is er sprake van gezamenlijke manoeuvres van de Russen met de Venezolanen. De Rus staat aan de Nederlandse grens! Onderdeel van geopolitiek armpje drukken tussen Washington en Moskou. De Tweede Kamer is in ieder geval bezorgd over een omgekeerd Varkensbaai-incident maar dan ter hoogte van Rooi Catootje. En stelde vragen.

Opmerkenswaardig: de vragenstellers zijn van coalitiepartijen CDA, PvdA maar ook oppositiepartij VVD. Bipartisan, noemen de Amerikanen dat. Nederland staat pal tegen de Rus. Eigenlijk toch wel een mooi onderwerp voor Algemene Politieke Beschouwingen.