bron: CFTTempo verbeteringen moet omhoog
Het College financieel toezicht (Cft) verklaarde tijdens een persconferentie dinsdag matig tevreden te zijn over de voortgang van de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) op het gebied van begrotingen en financieel beheer. Het College bezocht voor de vierde en laatste keer dit jaar de eilanden en sprak er met de bestuurscolleges en eilandsraden. Cft-voorzitter Hans Weitenberg: ‘Er zijn wel degelijk verbeteringen, laat dat duidelijk zijn. Maar er moet meer aandacht komen voor het systematisch werken aan de kwaliteitsverbetering in de uitvoering.’
Er zijn daarvoor verschillende redenen aan te geven. Gebrek aan voldoende gekwalificeerde menskracht ligt hier zonder meer aan ten grondslag. Ook de nog in te halen achterstanden, bijvoorbeeld bij de jaarrekeningen, legden hun beslag op de voortgang. Voorts vroeg ook het herstel van de schade veroorzaakt door de tropische storm en orkaan Omar, de nodige bestuurlijke aandacht van de eilandgebieden. De voorzitter heeft zijn hoop mede gevestigd op het nieuwe financiële systeem dat per 1 januari 2009 op alle eilanden operationeel moet zijn. ‘Het is een geïntegreerd systeem, dat het hele begrotingsproces beslaat. Dit systeem moet niet alleen de werkzaamheden veel makkelijker maken, maar ook op tijdige wijze, volledige data opleveren. En dat zal veel tijd schelen, want tot nu toe is men veel tijd kwijt aan het vergaren van informatie uit verschillende bronnen.’
Conceptbegrotingen 2009
Weitenberg merkt verder op dat de intenties in ieder geval goed zijn: ‘Men is zeker welwillend, en de medewerkers van het Cft hebben intensief contact met alle verantwoordelijken op de eilanden.’ Bovendien zijn er wel degelijk concrete resultaten geboekt: ‘Zo ligt het traject voor het indienen van conceptbegrotingen 2009 voor alle drie de eilanden redelijk op schema. We verwachten op korte termijn de drie conceptbegrotingen 2009 aangeboden te krijgen. Tussen de respectievelijke afdelingen en Cft-medewerkers vindt er overigens vooraf voldoende informeel overleg plaats, om te voorkomen dat we straks voor verassingen komen te staan. Een aandachtspunt blijft de kwaliteit van de begrotingen, en dan met name de informatieve waarde ervan. Die is namelijk nog niet op het gewenste niveau.’
Geboekte resultaten
Weitenberg noemt meer geboekte resultaten, zoals de nul-metingen voor subsidies en personeel die op de eilanden reeds zijn uitgevoerd of binnenkort van start gaan. Bovendien zijn de achterstanden die er bestonden op het gebied van de jaarrekeningen nagenoeg ingelopen. Hierdoor is er goede hoop dat de jaarrekening 2008 tijdig - dat wil zeggen voor 1 april 2009 - kan worden ingediend. Dit is één van de voorwaarden die Nederland heeft gesteld voor het financieren van de tijdelijk toegestane tekorten in de periode 2008-2010. Tot slot heeft de verantwoordelijke commissie op Bonaire een rapport opgeleverd over Corporate Governance. Het is nu aan het bestuurscollege om hierop te reageren.
‘Men moet duidelijk nog wennen aan de nieuwe structuur van werken, en soms gaat dat minder soepel. Vooral het tijdig aanleveren van de gevraagde informatie, zoals kwartaalrapportages en kasprognoses is soms problematisch en bovendien onvolledig. Weitenberg: ‘Wij hebben benadrukt dat vooral dit punt beter moet. Immers, juist de kwaliteit van het financieel beheer, waaronder tijdig over de juiste informatie kunnen beschikken, is bepalend voor het behalen van de uiteindelijke doelstelling, namelijk gezondere overheidsfinanciën. Elk overheid moet immers tijdig volledige inzicht hebben in de eigen begrotingsuitvoering, om die beter te kunnen beheren en bij te kunnen sturen. Zover zijn we na bijna één jaar financieel toezicht echter nog niet.’ Inmiddels hebben Sint Eustatius en Saba ieder een verbeterplan voor het financieel beheer voor het jaar 2009 ingediend, waarin aangegeven wordt hoe aan de overeengekomen prioriteiten op het gebied van financieel beheer invulling wordt gegeven. Op verzoek van Bonaire heeft het eiland hiervoor uitstel gekregen.
Geïntegreerd middelenbeheer
Inmiddels is het systeem van geïntegreerd middelenbeheer operationeel op de drie eilanden. Op basis van dit systeem verlopen alle bancaire transacties on-line. Op deze manier is het eilandgebied in staat alle inkomsten en uitgaven van dag tot dag te volgen, en is het eilandgebied in staat alle te betalen verplichtingen te voldoen. De bedoeling is dat alle bestaande bankrekeningen op termijn worden opgeheven en vervangen door dit systeem. Dan zal het effect van de invoering van dit systeem compleet zijn.
Drie entiteiten
Het toezichtregime dat op Curaçao, Sint Maarten en het Land zal gelden, is nog niet van start gegaan. Het wachten is op de publicatie van de Algemene Maatregel van Rijksbestuur (AMvRB) voor het financieel toezicht voor deze drie entiteiten. Nu de vereiste goedkeuringen door het parlement, de eilandsraden en de Rijksministerraad zijn gegeven, wordt deze AMvRB binnenkort gepubliceerd in het Staatsblad. Hierna zal het toezicht voor deze entiteiten van start gaan en zullen Curaçao en Sint Maarten kandidaten voor het College voordragen.
Informeel advies
Het College heeft, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de AMvRB, informeel advies uitgebracht op de conceptbegrotingen 2009 van het Land en Curaçao. Voor Sint Maarten was dit niet mogelijk omdat dit eilandgebied nog geen conceptbegroting 2009 heeft ingediend. Het College vertrouwt erop dat de aanbevelingen gedaan in dit informeel advies, door de entiteiten ter harte worden genomen. Ook hoopt het College spoedig de regelgeving van de entiteiten op het gebied van Corporate Governance – die voor 1 augustus klaar had moeten zijn – te ontvangen. Binnen twee weken na de inwerkingtreding van de AMvRB zal het Cft moeten beoordelen of de entiteiten en Nederland gezamenlijk conclusies ten aanzien van die regelgeving hebben getrokken.
Advies aan Nederland
Naar aanleiding van de ervaring rond de financiële gevolgen van Omar heeft het Cft een advies gericht aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), waarin voor de onmiddellijke gevolgen van Omar, maar ook voor toekomstige calamiteiten, een voorstel wordt gepresenteerd. Gebleken namelijk is dat het in de AMvRB daarover opgenomen artikel niet volstrekte helderheid aan partijen biedt. Verder heeft het Cft vastgesteld dat het nog niet saneren van de schulden uit de jaren 2006 en 2007 een negatief effect heeft op de begrotingsuitvoering van dit jaar, in het bijzonder op de beschikbaarheid van middelen voor de begrotingsuitvoering in de laatste maanden van dit jaar.
De leden van het College zullen de eilanden eind januari 2009 weer bezoeken.