Curaçao: de gevaarlijke verleiding van de absolute macht

Met ruim 55 procent van alle stemmen lijkt op het eerste gezicht een democratische triomf bereikt, maar in de context van de Curaçaose geschiedenis en de huidige mondiale opkomst van populisme, en de ontwikkelingen in de Verenigde Staten, roept het eerder ernstige zorgen op.

Sinds het vertrek van coalitiepartner PNP vorig jaar, heeft MFK de facto alleen geregeerd, waardoor ze een monopoliepositie in de ministerraad verkreeg. Deze machtsconcentratie stelde de partij in staat om publieke middelen in te zetten voor populaire beleidsmaatregelen die de kiezer in aanloop naar de verkiezingen moesten verleiden. Dergelijke praktijken hebben daardoor een eerlijk speelveld ondermijnt en de democratische processen - op zijn zachts gezegd - aangetast.

In een tijdperk waarin populisme wereldwijd oprukt, is het behalen van absolute macht door een enkele partij zorgwekkend. Populistische leiders hebben de neiging om complexe problemen te reduceren tot simpele oplossingen, vaak ten koste van democratische waarden en instituties. We zagendat in januari 2020, toen Trump besloot de verkiezingsuitslag niet te accepteren. En de komende vier jaar zal de wereld zich nog weleens achter de orgen krabben. 

Op Curaçao kan deze machtsconcentratie leiden tot beleidsbeslissingen die niet in het belang zijn van de gehele bevolking, maar eerder bedoeld zijn voor een kleine groep en gericht op het behouden van de eigen macht.

Politiek leider Gilmat 'Pik' Pisas viert zijn overwinning aan de vooravond van zijn monsterzege op Curaçao | Beeld: Dick Drayer

Economische Ontwikkeling

Hoewel investeringen en economische groei op het eiland warm verwelkomt worden, is er een donkere keerzijde aan dit alles. Kapitaal en externe investeerders krijgen steeds meer invloed op het landschap van Curaçao, wat kan leiden een situatie waarin de burger van Curaçao zijn eogen eiland niet meer herkent of er zijn plaats in kan opeisen. De 'pueblo' ziet machteloos toe hoe hun eiland wordt gevormd door externe belangen, zonder dat zij hier daadwerkelijk van profiteren.

Toen premier Gimar 'Pik' Pisas opmerkte dat de steun van de 'Nederlanders' cruciaal was voor zijn overwinning, was duidelijk dat het hier niet ging om die groep die moeite hebben met de goveranance problemen van het eiland, maar eerder met de geldstromen die ontwikkeling mogelijk maken zonder tegenwicht van checks en balances, die een rechtstaat moeten kenmerken. De ontwikkelingen bij Zakitó en nu ook Jan Thiel, maar evident langs de hele zuidkust, zijn daarvan het tastbare bewijs.

Nederland speelt een faciliterende rol in deze ontwikkelingen, onder het mom van zelfredzaamheid voor Curaçao. Maar terwijl de formele economie wordt gestimuleerd, floreert de ondermijnende criminaliteit al jaren in deze schaduw. Deze dualiteit creëert een samenleving waarin illegale activiteiten lijken te worden genormaliseerd, met alle gevolgen van dien.

DNA

Absolute macht zit diep in het DNA van de Curaçaose samenleving, gevormd door de pijnlijke koloniale geschiedenis en slavernij. Eeuwenlang werd het eiland gekenmerkt door een scherpe scheiding tussen degenen die macht hadden en degenen die onderworpen waren aan hun heerschappij. 

De absolute macht die MFK nu verwerft, lijkt daarmee een verontrustende kopie van oude tijden, waarin macht altijd slachtoffers maakte. De geschiedenis leert dat wanneer macht zich concentreert, degenen die het minst beschermd zijn uiteindelijk het zwaarst getroffen worden. De Curaçaose kiezer had wat dat betreft beter moeten weten.

De absolute meerderheid van MFK is daarom geen reden voor ongebreideld optimisme. Het is een waarschuwing voor de gevaren van machtsconcentratie, populisme en ongecontroleerde economische ontwikkeling. Curaçao moet waakzaam zijn en streven naar een inclusieve en transparante samenleving waarin de belangen van alle burgers worden beschermd, ook van hen, die niet hebben gestemd op MFK.